آغاز به کار همایش ملی نقش‌آفرینی اتاق‌های بازرگانی در منطقه آزاد انزلی

به گزارش خبرگزاری صداوسیمای گیلان، در مراسم افتتاحیه این رویداد که با حضور مسئولان کشوری، استانی، نمایندگان مجلس، روسای اتاق‌های بازرگانی سراسر کشور و سرکنسول روسیه در گیلان، در سالن اجتماعات منطقه آزاد انزلی برگزار شد، نائب رئیس اتاق بازرگانی ایران هدف از برگزاری این نشست‌ها را دستیابی به «گفتمان واحد اقتصادی» برای بازتعریف جایگاه ایران در شبکه‌های ترانزیتی و تجارت بین‌المللی عنوان کرد.
پیام باقری بر لزوم تغییر رویکرد از «اقتصاد متکی به منابع» به «اقتصاد مبتنی بر شبکه‌سازی» تأکید کرد و گفت: ماهیت قدرت در اقتصاد جهانی از مالکیت منابع به سمت «شبکه‌سازی» در حوزه‌های انرژی، فناوری و به‌ویژه لجستیک تغییر یافته است، تصریح کرد: ایران با موقعیت جغرافیای سیاسی ممتاز و قرارگیری در راهگذار‌های ترانزیتی شرق-غرب و شمال-جنوب، ظرفیت تبدیل شدن به هاب لجستیکی منطقه را دارد، مشروط بر آنکه از مزیت‌های جغرافیایی خود به درستی بهره‌برداری کند.
وی با بیان اینکه وابستگی تجارت خارجی به تعداد محدودی از بنادر و گمرکات در جنوب، آسیب‌پذیری اقتصاد کشور را در شرایط بحرانی به‌شدت افزایش می‌دهد، افزود: تجربه اختلالات اخیر نشان داده که توسعه مسیر‌های جایگزین و مکمل، یک ضرورت راهبردی است.

نقش کلیدی استان‌های شمالی در راهگذار بین المللی شمال-جنوب
نائب رئیس اتاق بازرگانی ایران با اشاره به نقش کلیدی استان‌های شمالی (گیلان و مازندران) در راهگذار بین‌المللی شمال-جنوب، افزود: دسترسی به دریای خزر و ارتباط با کشور‌های اوراسیا، این مناطق را به محور اصلی توسعه تجارت خارجی تبدیل کرده است و زیرساخت‌هایی همچون بنادر انزلی و کاسپین، ظرفیت بی‌نظیری برای گسترش حمل‌ونقل ترکیبی ایجاد کرده‌اند که باید از آنها بهره برد.
پیام باقری، چالش‌های اصلی که باعث افزایش هزینه‌های تمام‌شده کالا شده‌اند را «زیرساختی» شامل ضعف در خطوط ریلی (مانند اتصال رشت-آستارا)، کمبود ناوگان دریایی در خزر و نبود خطوط منظم کشتیرانی، دانست.
وی بر راهکار چابک‌سازی بدون نیاز به تزریق مالی تأکید کرد و گفت: بسیاری از اصلاحات تجاری بدون نیاز به منابع مالی کلان و تنها با هماهنگی میان‌دستگاهی قابل‌اجراست.
نائب رئیس اتاق بازرگانی ایران خواستار افزایش اختیارات استانی، ایجاد مسیر‌های سبز گمرکی و تسهیل فرآیند‌ها شد و یادآور شد که در دنیای رقابتی امروز، «زمان» مهم‌ترین سرمایه آمادی است.

دریای خزر فرصتی تاریخی برای بازتعریف مسیر‌های تجاری ایران است
استاندار گیلان نیز در مراسم افتتاحیه این اجلاس، با اشاره به تحولات جغرافیای سیاسی منطقه، گفت: ایران باید نگاه سنتی خود به مسیر‌های جنوبی را تغییر داده و از ظرفیت‌های بی‌نظیر دریای خزر و راهگذار شمال-جنوب برای کاهش هزینه‌های اقتصادی بهره ببرد.
هادی حق شناس با انتقاد از تمرکز بیش از حد بر مسیر‌های جنوبی، گفت: اکنون زمان آن رسیده که دریای خزر را به عنوان یک فرصت تاریخی در سیاست‌های تجاری جدی بگیریم، ما در دل بحران‌های جهانی، فرصت‌هایی برای بازتعریف مسیر‌های ترانزیتی کشور داریم.

گذر از کاغذبازی‌های اداری؛ کلید ارزان شدن کالا
وی با اشاره به رابطه مستقیم هزینه‌های اداری و قیمت نهایی کالا، بر ضرورت حذف کاغذبازی‌های غیرضروری تأکید کرد و گفت: تسهیل فرآیند‌های واردات و صادرات، به طور مستقیم منجر به کاهش هزینه‌های تجارت و در نهایت ارزان‌تر شدن کالا برای مصرف‌کنندگان نهایی خواهد شد.

پیشرفت در زیرساخت‌های آمادی و حمل‌ونقل ترکیبی
استاندار گیلان؛ حمل‌ونقل دریایی شامل توسعه ناوگان دریایی ایران در خزر و آغاز عملیات حمل‌ونقل ریلی در بندرکاسپین، حمل‌ونقل هوایی و حمل‌ونقل ترکیبی شامل بهره‌گیری همزمان از ظرفیت‌های دریایی، ریلی، جاده‌ای و هوایی را از ظرفیت‌های کلیدی استان برشمرد.
هادی حق شناس از بخش خصوصی برای پیشگامی در تجارت یاد کرد و گفت: واردات ۱۵ کالای اساسی به گیلان بدون ثبت سفارش و تخصیص ارز انجام می‌شود و از وارد شدن کالا‌های اساسی مانند روغن و غلات، چون گندم استقبال می‌کنیم.
وی با تعیین مرز میان وظایف دولت و بخش خصوصی، گفت: دولت وظیفه ایجاد امنیت و زیرساخت را بر عهده دارد، اما این بخش خصوصی و تجار هستند که باید با حضور فعال، رونق تجارت و بهره‌برداری از این فرصت‌های تاریخی را محقق کنند.

ضرورت تنوع‌بخشی به مسیر‌های تجاری و تقویت نقش بنادر شمالی
نائب‌رئیس اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی گیلان نیز در این همایش، بر اهمیت راهبردی استان گیلان در راهگذار بین‌المللی شمال-جنوب و ضرورت کاهش وابستگی به مسیر‌های تک‌مسیره تأکید کرد.
قاسم رضاییان با اشاره به تحولات و تنش‌های منطقه‌ای اخیر، تأکید کرد: این شرایط، نیاز به ایجاد شبکه‌های آماد مکمل و استفاده از ظرفیت‌های بنادر شمالی نظیر منطقه آزاد انزلی، بندر کاسپین و مرز آستارا را دوچندان کرده است. 
وی با اشاره به دسترسی هم‌زمان به دریا، جاده، ریل و مرز‌های زمینی در گیلان، گفت: وجود این ظرفیت ها، گیلان را به نقطه‌ای کلیدی برای اتصال ایران به بازار‌های روسیه، قزاقستان و اتحادیه اوراسیا تبدیل کرده است.
نائب‌رئیس اتاق بازرگانی گیلان همچنین با اشاره به بحث زنجیره ارزش محصولات کشاورزی، به‌ویژه کیوی، خواستار هماهنگی بیشتر میان بخش خصوصی و دستگاه‌های اجرایی برای مدیریت زمان‌بندی صادرات و کاهش آسیب به تولیدکنندگان شد. 
قاسم رضاییان با تأکید بر اینکه هدف از توسعه مسیر‌های شمالی، جایگزینی با بنادر جنوبی نیست بلکه ایجاد «تاب‌آوری اقتصادی» است، خواستار ارائه پیشنهاد‌های عملیاتی و مستند از سوی فعالان اقتصادی به دولت و مجلس شد.

موقعیت ویژه ایران در مسیر‌های جهانی
مدیرعامل منطقه آزاد انزلی نیز در این همایش با اشاره به تحولات گسترده در نظام تجارت جهانی و تغییر الگو‌های زنجیره تأمین، بر اهمیت موقعیت جغرافیایی ایران در مسیر‌های تجاری جهان تأکید کرد.
مصطفی طاعتی مقدم افزود: ایران با قرارگیری در محل تلاقی دو راهگذار عظیم «شمال-جنوب» و «شرق-غرب»، ظرفیت تبدیل شدن به موتور محرک رشد اقتصادی و افزایش تاب‌آوری اقتصاد ملی را داراست.
وی با تبیین نقش دریای خزر، این پهنه آبی را شاهراهی برای اتصال اقتصاد ایران به بازار ۳۰۰ میلیون نفری اوراسیا دانست. 
مدیر عامل منطقه آزاد انزلی با اشاره به جایگاه ویژه «بندر کاسپین» به‌عنوان به روزترین بندر ایرانی در دریای خزر، آن را یک سکوی آمادی چندوجهی معرفی کرد که با برخورداری از زیرساخت‌های ریلی و جاده‌ای، نقش کلیدی در اتصال بازار‌های شرق و غرب ایفا می‌کند.
مصطفی طاعتی مقدم همچنین به نقش حیاتی این بندر در تأمین امنیت غذایی کشور اشاره کرد و گفت: واردات کالا‌های اساسی نظیر غلات، ذرت و روغن خام از روسیه و قزاقستان از طریق بندر کاسپین، موجب تنوع‌بخشی به مسیر‌های تأمین و کاهش هزینه‌های اقتصادی شده است.
وی همچنین با اشاره به فرصت‌های ناشی از رشد تجارت با چین، از ترکیب زیرساخت‌های بندری، انبارداری و تسهیلات گمرکی منطقه آزاد انزلی برای حمایت از فعالان اقتصادی یاد کرد و خواستار هم‌افزایی میان دولت و بخش خصوصی برای بهره‌برداری حداکثری از این ظرفیت‌های جغرافیای سیاسی شد.

بازدید از ظرفیت‌های بندری و آمادی منطقه آزاد انزلی
پس از همایش صبح امروز، حاضران از ظرفیت‌های بندری و آمادی منطقه آزاد انزلی با هدف فراهم کردن تعاملات خارجی و ترانزیت نیز بازدید کردند.
این همایش که به مدت دو روز ادامه خواهد داشت، میزبان میزگرد‌های تخصصی متعددی پیرامون چالش‌های صادراتی، لجستیک تجاری و نقش مناطق آزاد در شکوفایی اقتصاد مقاومتی است.

برنامه‌های همایش دو روزه نقش آفرینی اتاق‌های بازرگانی
این رویداد دو میزگرد تخصصی اصلی دارد، میزگرد نخست با عنوان «الزامات توسعه مسیر‌های جایگزین تجارت خارجی در شمال کشور» با محوریت نقش منطقه آزاد انزلی در تقویت راهگذار بین‌المللی شمال جنوب و میزگرد دوم با عنوان «بررسی ظرفیت‌ها و الزامات توسعه تجارت شمالی کشور» با تاکید بر نقش مرز، گمرک، بندر و پایانه ریلی آستارا برگزار می‌شود.
همچنین یک میزگرد تخصصی جانبی با محوریت محصول راهبردی کیوی و با مشارکت فعالان اقتصادی استان‌های گیلان، مازندران و گلستان برگزار می‌شود تا مسائل و اختلاف‌نظر‌های موجود در حوزه صادرات این محصول بررسی و راهکار مشترک و عملیاتی ارائه شود.
در پایان روز نخست، تفاهم نامه همکاری بین منطقه آزاد انزلی و منطقه آزاد اروند و در روز دوم تفاهم نامه همکاری میان اتاق‌های بازرگانی گیلان و اتاق‌های بازرگانی استان‌های کشور امضاء خواهد شد.
در این رویداد علاوه بر تبادل‌نظر میان فعالان اقتصادی، راهکار‌های عملیاتی برای رفع موانع تجارت منطقه‌ای و جذب سرمایه‌گذاری‌های مشترک بررسی خواهد شد.
این اجلاس در پی نخستین نشست هم‌اندیشی رفع موانع توسعه تجارت و حمل‌ونقل در تاریخ ۳۱ اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۵ به میزبانی استان گیلان و حضور معاون هماهنگی امور اقتصادی وزیر کشور، مشاور وزیر و رئیس اطلاع‌رسانی وزارت کشور و نیز استانداران ۸ استان، برگزار شد.
در آن همایش مقرر شده‌بود همایشی برای معرفی ظرفیت‌های بندری، آمادی و ترانزیتی منطقه آزاد انزلی و گمرک آستارا برگزار شود.